Ze względu na narodziny w 2001 roku, nie mam prawa pamiętać szczytu westernowego kina, kiedy piasek, pył i testosteron wręcz wylewały się z ekranu. Mimo tego mam wyjątkową słabość do kina, którego punktem wyjściowym jest starcie dwóch silnych facetów, którzy nie odpuszczają w walce o osiągnięcie swojego celu. Może właśnie dlatego "Przemytnicy" tak bardzo mi się spodobali.

Choć w mojej świadomości co do świata kina Ethan Hawke istniał od zawsze, muszę uczciwie przyznać, że dopiero w ostatnich latach jego gra aktorska urosła w moich oczach do rangi jednej z najwybitniejszych, jakich mogę być świadkiem, odkąd interesuję się X Muzą. Pierwszym w pełni świadomym kontaktem z jego wspaniałym warsztatem było zapewne "Sinister", w czasach gimnazjum zapoznałem się ze "Stowarzyszeniem Umarłych Poetów", a ostatnie lata to dla mnie passa zachwycania się Hawke'owską wszechstronnością - soczysty epizod w "Wikingu", przerażające szarże w "Czarnym telefonie", słusznie nominowana do Oscara rola alkoholika-gaduły w "Blue Moon". Mógłbym wymieniać dalej, ale musiałbym drugie tyle poświęcić Russellowi Crowe'owi, który ostatnio przestał odcinać kupony i kilka razy przypomniał o tym, jak świetnym jest aktorem.
Przemytnicy - recenzja filmu. Ethan Hawke kontra gorączka złota
Samuel Murphy (Ethan Hawke) to jeden z wielu Amerykanów, którzy w czasie Wielkiej Depresji próbują jakoś związać koniec z końcem. Mężczyzna w trakcie szukania nowego domu dla siebie i ukochanej córeczki Penny wdaje się w bójkę, w związku z czym trafia do więzienia. Wiele miesięcy później trafia do obozu pracy i dzięki swojej zaradności, zyskuje uwagę i sympatię zarządcy, Wardena Clancy'ego (Russell Crowe). Ten wkrótce stawia Murphy'emu warunek - ułatwi mu wyjście na wolność i odzyskanie córki, jeśli wraz z grupką wybranych przeniesie sztabki złota w wyznaczone miejsce.
To, czy "Przemytnicy" przypominają swoim klimatem "Red Dead Redemption", pozostawiam do oceny czytelnikom znacznie lepiej znającym się na grach. Jedno jest pewne - debiutujący jako reżyser filmu fabularnego Padraic McKinley nie jest zupełnym anonimem ani świeżakiem w branży - swoją dotychczasową karierę zbudował przede wszystkim jako szeroko pojęty "człowiek od obrazu": czy to jako współautor muzycznych, czy w roli montażysty takich filmów jak "Znów mam 17 lat", "Kierowca", czy "Charlie St. Cloud". Znając jego dorobek, spodziewałem się kina rzemieślniczego, solidnego, bardziej "dowożącego" pod kątem formy, niż treści.
A tymczasem, na obu tych polach, "Przemytnicy" radzą sobie naprawdę dobrze.
McKinley nie tylko zabiera widza do świata przedstawionego, ale pozwala mu w niego uwierzyć. Nie podąża drogą komentarza społecznego, ale i nie musi - obraz przemawia tutaj wystarczająco. Akcja filmu rozgrywa się w trakcie największego kryzysu gospodarczego we współczesnej historii, mniej więcej w momencie, gdy w 1933 roku prezydent Franklin Delano Roosevelt nakazuje konfiskatę prywatnych zasobów złota na rzecz państwa. Naród ceniący ponad wszystko własność prywatną i posiadanie. Skutek? Ci, którzy mogą, ukrywają lub kradną, byle uszczknąć coś dla siebie. Wokół gorących głów skupiająca swoją uwagę na możliwym zysku, mamy Murphy'ego - faceta, który za cenę swojej wolności to złoto przeniesie, choćby sam Bóg, jeśli istnieje, chciał go powstrzymać.

Reżyser, wspierany przez scenarzystów w postaci duetu Matthew Booi oraz Charlesa Gainesa, wyznacza zatem dość klarowny kierunek - kino drogi, która wystawi uczciwość i kręgosłup moralny wędrowców na drogę, w międzyczasie pozwalając widzom poznać ich los, przy okazji nie tracąc z oczu głównego bohatera. McKinley odhacza te punkty bez większego trudu - choć dynamika pomiędzy więźniami (a zwłaszcza między ich poglądami na sytuację, w której się znajdują) może i mogłaby być intensywniejsza, a tempo mniej jednostajne, to koniec końców nie czułem ani dłużyzn, ani nudy. Zainteresowanie opowiadaną historią było we mnie do samego końca, a momentów, w których - parafrazując jeden z dialogów - pewna część ciała podchodziła do żołądka, było więcej, niż przypuszczałem.
Gdyby szukać gatunkowych klasyfikacji, "Przemytnicy" załapaliby się do niejednej szufladki - przy czym na większości frontów radzą sobie bez szwanku. Westernowa stylistyka osiąga swój cel i działa na zmysły, sprawiając, że oglądając to, co się dzieje na ekranie, niemal czuje się ten brud, pot, krew i piach, tak często obecne w surowych ujęciach autorstwa operatora Mateo Cocco. Film sprawdza się również jako thriller, w którym każdy bohater, oprócz reprezentowania pewnych postaw, jest graczem w grze, który nigdy nie jest w 100%, kiedy inny gracz uzna za strategiczne go sprzątnąć. Osadzenie przez McKinleya i spółkę tej historii w tych konkretnych latach ułatwia również patrzenie na rozgrywające się wydarzenia jak na polityczny portret epoki, w której ludzie dla przetrwania i wzbogacenia się uwalniają w sobie instynkty, którymi w życiu codziennym raczej by się nie chwalili.
Jeśli "less is more" ma zastosowanie do aktorstwa, to Ethan Hawke jest tego najlepszym dowodem.
Widziałem w sieci porównania jego gry w "Przemytnikach" do tego, z czego znamy legendarne wcielenia Clinta Eastwooda - opierania siły kreacji na mimice twarzy, która mówi więcej niż tysiąc słów. Trudno się z tym nie zgodzić - Hawke bez żadnego problemu sprawia, że nawet gdy milczy, widz czuje, że w środku przepływa sporo myśli i emocji. Jego bohater, Samuel Murphy, to człowiek wielu talentów - bystry i robotny strateg, którego niezłomność w próbie przetrwania zostaje ukazana m.in. poprzez pokazanie fizycznego wyczerpania, z którym się zmaga. Choć mózgiem przerasta niemal każdego, reszta ciała zostaje wystawiona na próby, które albo emocjonują, albo sprawiają, że chce się odwrócić wzrok.

Ethan Hawke jest liderem nie tylko w swoim filmowym wcieleniu - w roli złamanego, sprowadzonego na skraj zwykłego faceta, który znalazł się w niezwykłych okolicznościach, jest najmocniejszym punktem obsady. Russell Crowe jest zdecydowanie zbyt rzadkim gościem na ekranie, natomiast gdy Clancy się pojawia, realizuje swoje zadanie i oszczędnymi środkami wyrazu budzi respekt, grozę i poczucie, że nie chciałoby się z nim zadrzeć. Podobną rzecz można powiedzieć o reszcie członków obsady - mało kto się tu mocniej wybija, ale nikt nie pudłuje - zwłaszcza Julia Jones w roli Anny.
Padraic McKinley w swoim filmowym debiucie dowozi dzieło pełne surowego klimatu, mroku, niepokoju, świetnie budujące poczucie zagrożenia i czyhającego wokół niebezpieczeństwa. Niektórzy pewnie nazwą "Przemytników" oldschoolową, zrobioną za skromne pieniądze, przygodówką, próbującą rozbudzić na nowo nostalgię wobec "męskiego kina". Wówczas odpowiem: i co w tym złego, skoro wyszło to tak solidnie?
Film w kinach od 20 listopada. Recenzja opublikowana w związku z pokazem w ramach American Film Festival.
Czytaj więcej w Spider's Web:
- Polacy odkrywają kryminał, który wciąga od 1. minuty. Nie da się oderwać
- Serial lepszy niż The Boys wraca na Prime Video. Wygląda niesamowicie
- Tak mogły wyglądać początki Robin Hooda. Film historyczny ominął kina i trafił na VOD
- Thriller, który zainspirował Reachera, wraca z 2. sezonem. Dość się naczekaliśmy
- Polska produkcja przejęła Prime Video. Wygrała z najdroższym serialem wszech czasów
W serwisie zajmuje się przede wszystkim recenzjami filmowymi i informacjami ze świata kina. Student dziennikarstwa i politologii. Miłośnik kina grozy, który na maratony horrorów chodzi rzadziej, niż chciałby. Wielbiciel musicali, z których piosenki wypełniają większość playlisty na Spotify. Wcześniej publikował w Ostatniej Tawernie oraz Movies Room.