Lepszego filmu już w tym roku nie obejrzę. Dziki Koń Dziewięć - recenzja

Akcja „Dzikiego Konia Dziewięć” rozgrywa się w 1973 r., krótko przed wojskowym zamachem stanu w Chile, który doprowadził do obalenia socjalistycznego prezydenta Salvadora Allende przez juntę Augusto Pinocheta. Ten fakt odgrywa w filmie istotną rolę, choć jego fabuła wcale się nad nim nie pochyla.

Głównymi bohaterami są dwaj agenci CIA, Chris (John Malkovich) i Lee (Sam Rockwell) - partnerzy od lat - którzy zostają wysłani ze stolicy Chile, Santiago, na Wyspę Wielkanocną. Za ich misją stoi przełożony, MJ (Steve Buscemi). Na miejscu chłopaki spotykają dwie młode, lewicowe aktywistki (Mariana di Girolamo i Ailín Salas). Chris zaczyna nawiązywać z nimi relację i... coraz bardziej otwarcie mówić o swojej pracy dla CIA. To tylko jedna z wielu komplikacji - do innych można zaliczyć przeszłość i relację obu agentów. Oraz fakt, że jeden z nich jest śmiertelnie chory. 

Trudno jest omawiać ten obraz - choćby powierzchownie bez - zdradzania szczegółów, których stopniowe ujawnianie w trakcie seansu stanowi istotną część czerpanej z niego przyjemności. Postaram się zatem ograniczyć do najogólniejszych zarysów, choć, niestety, argumentacja na korzyść tego wspaniałego tytułu istotnie na tym ucierpi.

Lwia część scenariusza filmu poświęcona jest dyskusjom przemierzających wyspę Chrisa i Lee. McDonagh robi tu to, w czym jest najlepszy: obdarowuje obsadę cudownie śmieszko-czułym dialogiem oraz - z nieprawdopodobnym wyczuciem, z prawdą po swojej stronie - kreśli zniuansowaną, poturbowaną relację łączącą dwóch starych druhów. Wystawia ją na trudne, bolesne próby, diametralnie różne w zależności od perspektywy postaci. Widz ma wgląd w obie te perspektywy, co pozwala mu głębiej zanurzyć się w istotę nieporozumienia, problemu - i znacznie intensywniej przeżywać kryjący się za fasadą przezabawnego czarnego dowcipu dramat.

„Dziki Koń Dziewięć” jest ciasnym węzłem - jak to u McDonagha bywa - komizmu i smutku - choć mam wrażenie, że ten drugi, może nie licząc „Trzech billboardów”, jeszcze nigdy nie był u filmowca tak dojmujący. Nie brakuje momentów, w których w widzu walczą naraz wzruszenie i chęć parsknięcia śmiechem. Powyższe wynika przede wszystkim właśnie z punktu, do którego dotarła ta relacja, teraz filtrowana przez poczucie nadchodzącej śmierci. Czyli: przez poczucie, że na tak wiele rzeczy jest już po prostu za późno, że tak wiele można było zrobić inaczej. Cynizm pęka, a próby rozliczenia się z przeszłością rozbijają się o ścianę bezradności. Dwóch chłopów nigdy nie nauczyło się ze sobą rozmawiać, rozcieńczając przyjaźń męską powściągliwością, złośliwością, brakiem umiejętności wyrażania.

Najbardziej melancholijny wydźwięk filmu bierze się zatem z rozdźwięku między potrzebą odkupienia a niemożnością cofnięcia wyrządzonych krzywd, ale nie mniej istotną warstwę smutku kładzie fakt, że historia Chrisa i Lee rozgrywa się na tle politycznych zbrodni, w których jednostkowe życie staje się niewiele znaczącym elementem geopolitycznej rozgrywki. Ich cynizm jest szczególnie przygnębiający, bo pokazuje, jak łatwo można przyzwyczaić się do zła, kiedy wykonuje się je w imię interesów państwa.

Ostatecznie tytuł zapewnia też sporo czystej kinowej rozrywki, żonglując odpowiednio dobranymi proporcjami dramatu, komedii, przemocy, ciętych dialogów, olśniewających plenerów i wybitnego aktorstwa (John Malkovich to murowany kandydat do Oscara, można robić screeny). Jednocześnie skrywa w sobie mnogość tematów: do wcześniej poruszonych, jak przemijanie, rozliczenie z życiem, przyjaźń, dodałbym współudział w złu, odpowiedzialność za historię, lojalność. McDonagh zadaje tu chyba więcej pytań, niż kiedykolwiek dotąd - a odpowiedzi należą do nas. 

DZIKI KOŃ DZIEWIĘĆ - w kinach od 13 listopada.

Czytaj więcej w Spider's Web:

Iron Man to Doom? Twórcy Avengers Doomsday ujawniają nowe fakty
Przemeblowanie w DC. Filmy mają się skupić na tych postaciach
Schwarzenegger wróci do kultowej roli sprzed 40 lat. Będzie tego więcej
Superman 2 ma problem. Nowe władze DC chcą grzebać przy filmie
Malcolm XD został narratorem. Czyli o Zaklętych rewirach