5 największych zmian w Lalce Netfliksa. Porównujemy powieść i serial

Prus wydał "Lalkę" w formie powieści w 1890 roku. Dziś, 136 lat później, Netflix pokazał współczesną reinterpretację tej książki. Odpowiada za nią reżyser Paweł Maślona, który napisał również scenariusz wraz z Pawłem Demirskim i Jagodą Dutkiewicz. Serial koncentruje się na Izabeli Łęckiej (Sandra Drzymalska), która pragnie wyrwać się z arystokratycznego porządku i znaleźć swoje miejsce na ziemi. Tymczasem do Warszawy wraca Stanisław Wokulski (Tomasz Schuchardt), ambitny kupiec dążący do awansu społecznego, którego ogarnia obsesyjne zauroczenie Izabelą. Uczuciom tych dwojga towarzyszy przepaść klasowa, obsesja, pragnienie wolności oraz uwodząca potęga bogactwa.

Artykuł zawiera spoilery serialu "Lalka" Netfliksa.

Pod jakimi względami powieść różni się od serialu? Wybraliśmy 5 najważniejszych zmian między książką Prusa i produkcją Netfliksa.

Książkowa Izabela Łęcka była postrzegana jako zimna i niedostępna. Kiedy pojawiała się na salonach, wszystkie oczy były zwrócone na nią. Emanowała swoim pięknem, gracją i majestatycznością. Miała swoje wewnętrzne przemyślenia, czuć było, że jej serce chce wyrwać się z piersi, ale nie może - ograniczały ją konwenanse, etykieta i jej status społeczny.

W serialu bohaterka nie gryzie się w język. Jest pewna siebie, wie, jak o siebie walczyć. Status społeczny, który w książce ją ograniczał, teraz pomaga jej wręcz z wyrachowaniem planować swoją przyszłość. Trudno się dziwić - po stracie ojca, rodzinnego majątku i posagu musi sobie jakoś radzić. Jest gotowa zawrzeć związek ze starszym od siebie mężczyzną, aby zapewnić sobie dobry byt i przede wszystkim szerzenie idei emancypacji.

Serialowa Izabela była zatem bohaterką, która myślała szerzej, ponieważ wiedziała, na co może sobie pozwolić.

Serialowa "Lalka" pokazuje Rzeckiego zupełnie inaczej niż w powieści Prusa. W książce opisywany był jako "ostatni romantyk", ponieważ kierował się romantycznymi zasadami patriotyzmu i wierności. Widać to szczególnie w porównaniu do Wokulskiego, który jedną nogą był już w pozytywistycznym świecie, gdzie liczyły się pieniądze, interesy oraz dbał o zupełnie inne idee. Ponadto książkowy Rzecki był wiernym przyjacielem Wokulskiego, a także starszym, skromnym i samotnym subiektem. Miewał w przeszłości romanse i nigdy się nie ożenił.

Produkcja Netfliksa odświeżyła tego bohatera, pokazując go jako pełnego wigoru mężczyznę, który był mocno zaangażowany w interesy przyjaciela. Pozostał on skromnym, wrażliwym i obowiązkowym subiektem, ale nie zaakcentowano już jego przywiązania do przeszłości, do której z utęsknieniem odnosił się w "Pamiętniku starego subiekta". Dodatkowo twórcy serialu postanowili odkurzyć jego życie uczuciowe, czego owocem był romans z pokojówką Izabeli (a później służącą Wokulskiego), Marianną.

Czytelnicy z pewnością zapamiętali Tomasza Łęckiego jako wesołego mężczyznę. W powieści pojawia się nawet fragment, który szokuje Rzeckiego. Dotyczy on licytacji kamienicy Łęckich, a brzmi on: "W tej chwili przed gmach sądu zajeżdża powóz, a w nim pan Łęcki. Pan Ignacy nie może pohamować czci dla jego pięknych, siwych wąsów i podziwu dla jego humoru. Pan Łęcki bowiem nie wygląda tak jak bankrut, któremu licytują kamienicę, ale jak milioner, który przyjechał do rejenta, ażeby podnieść drobną sumę stu kilkudziesięciu tysięcy rubli".

Tymczasem w serialu Tomasz Łęcki wygląda zgoła inaczej. To mężczyzna cyniczny, który ledwo ogarnia swoje finanse. Jest uzależniony od hazardu - gra w karty, ryzykując rodzinny majątek oraz posag swojej córki. Można odnieść wrażenie, że tylko pozornie mu na niej zależy. Jest gotów wydać ją za Wokulskiego, aby uratować wielokrotnie zadłużaną kamienicę. Ostatecznie, nie radząc sobie z sytuacją i będąc pogrążonym w smutku i żałości, odbiera sobie życie.

W powieści Prusa polityka wpływa na życie bohaterów w XIX-wiecznej Warszawie. Pojawiają się wzmianki o powstaniu styczniowym, powstaniu listopadowych czy Wiośnie Ludów, a także o bonapartyzmie. Serial natomiast lakonicznie wspomina o rosyjskiej okupacji, choć widać jego konsekwencje w postaci polsko-rosyjskich szyldów czy rosyjskiej administracji, kiedy Izabela wraz z Wokulskim próbują nostryfikować dyplom Zofii. Nie pojawiają się w nim wątki socjalistów, a także studentów, którzy również wprowadzali odrobinę politycznego wigoru do opowieści. Na te wątki zabrakło miejsca.

Już w pierwszej scenie serialu Izabela czyta gazetę "Bluszcz". Następnie dowiadujemy się, że bohaterka pragnie pisać do niej artykuły, lecz Eliza Orzeszkowa i lekarka Zofia z niechęcią podchodzą do jej prośby. Magazyn okazuje się być dla Łęckiej tak istotny, że obiecuje wyjść za Wokulskiego pod jednym warunkiem: gdy ten jej go kupi.

W powieści Prusa nie było ani jednej wzmianki o "Bluszczu", choć samo czasopismo istniało w tym czasie w Warszawie i było popularnym magazynem kobiecym.

Czytaj więcej w Spider's Web: