Najlepsze filmy psychologiczne. Tytuły, które mieszają w głowie

Lubię, gdy filmy prezentują mi pełne nieoczywistości historie, które komplikują możliwość łatwego osądu danego bohatera, lub czynu, który popełnia. Na przestrzeni całego istnienia X Muzy stworzono ogrom produkcji, które lubią mieszać widzom w głowie, więc wybranie kilkunastu było nie lada wyzwaniem. Znaleźliśmy jednak miejsce zarówno dla stosunkowo świeżych tytułów, jak i kultowych klasyków, uchodzących za perły gatunku.

Nagrodzona czterema Oscarami ekranizacja losów słynnego amerykańskiego matematyka i noblisty. John Nash (Crowe) trafia na Uniwersytet Princeton, gdzie chce zacząć podyplomowe studia matematyczne. Myśli o dokonaniu wielkiego odkrycia naukowego, dzięki któremu zyskałby wysoką pozycję i znaczenie w środowisku naukowym. Z biegiem czasu Nash wpada na pomysł, który zyskuje miano teorii gier, ale również popada w szkodliwą dla jego funkcjonowania paranoję, ściśle związaną z jego urojeniami.

Zanim Ezra Miller trafił do DC i został Flashem, świat poznał go jako nastolatka, który zachwycił swoim występem w filmie Lynne Ramsay ("Zgiń, kochanie"). Tytułowy bohater, którego gra, to demoniczny nastolatek, który świadomie manipuluje swoim otoczeniem i nie uznaje żadnych zasad. Jego matka, Eva (Swinton), stara się kochać chłopaka, mimo tego, że staje się dla niej coraz bardziej uciążliwy i z coraz większą siłą uprzykrza jej życie.

Klasyk kina grozy, który wkrótce doczeka się remake'u z Callumem Turnerem i Margaret Qualley. Mark (Neill) wraca po dłuższej nieobecności z misji szpiegowskiej do swego mieszkania w Berlinie Zachodnim, gdzie zastaje dom pogrążony w zupełnym chaosie. Wkrótce jego żona Anna (Adjani) oznajmia mu, że ma kochanka. Prawda, którą kobieta skrywa, jest jednak znacznie bardziej przerażająca i szokująca.

Legendarne dzieło spod ręki mistrza Kubricka, oparte na kultowej powieści Stephena Kinga. Jack Torrance (wybitny Nicholson) wraz z rodziną przeprowadza się do ogromnego górskiego hotelu, w którym zostaje zatrudniony jako stróż zimowy. Oprócz doglądania porządku w hotelu, Jack zamierza wykorzystać spokój opuszczonego poza sezonem miejsca i spędzać czas na twórczości literackiej. Złowroga atmosfera miejsca stopniowo popycha go w obłęd, przez co staje się zagrożeniem nie tylko dla samego siebie, ale i dla rodziny.

Kilka lat po tym, jak Jimmy Stewart rozczulił świat u Franka Capry w "To wspaniałe życie", znakomicie zagrał u innego wielkiego mistrza, Alfreda Hitchcocka. L.B. Jefferies (Stewart) to renomowany fotograf, który wskutek wypadku i będącego jego efektem złamania nogi, zostaje "uwięziony" w domu. Mimo odwiedzin ze strony dziewczyny Lisy (Kelly) oraz pielęgniarki, mężczyzna się wyraźnie nudzi. Umotywowany chęcią urozmaicenia swojego życia, zaczyna poglądać swoich sąsiadów. Pewnego dnia staje się świadkiem dziwnego zachowania jednego z nich i nabiera przekonania, że ten zamordował swoją żonę.

Kolejny film, który zapisał się w historii X Muzy jako jeden z najważniejszych. Alex DeLarge (McDowell) to bohater pełen sprzeczności - młody, inteligentny człowiek z dobrej rodziny, miłośnik muzyki poważnej, a równocześnie lider młodocianego gangu przestępców, zbrodniarz i gwałciciel. Gdy wpada i zostaje "sprzedany" przez kolegów, dochodzi do skazania go na 14 lat więzienia. Po dwóch latach zgadza się wziąć udział w eksperymentalnym programie resocjalizacyjnym, który ma za zadanie obrzydzić mu przemoc.

Pełnometrażowy debiut Romana Polańskiego i jeden z najważniejszych thrillerów psychologicznych nie tylko w polskim, ale i europejskim kinie, nominowany do Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny. Dziennikarz sportowy Andrzej (Niemczyk) wyjeżdża ze swoją znacznie młodszą żoną Krystyną (Umecka), by wspólnie wypocząć na Mazurach. Ich ścieżki krzyżują się z młodym, energicznym autostopowiczem (Malanowicz). Andrzej postanawia zabrać chłopaka, by ten popłynął z nimi ich jachtem. W trakcie wypoczynku pomiędzy bohaterami dochodzi jednak do silnych, także klasowych, napięć.

Jeśli za 40 lat o filmach z poprzedniej dekady będzie mówić się jako o klasykach kina, jednym z najmocniejszych kandydatów do tego miana jest "Joker" - powszechnie uznawany za wielkie dzieło i doskonały materiał do naukowych analiz. Akcja filmu rozgrywa się w 1981 roku, a jego głównym bohaterem jest Arthur Fleck (wybitny, nagrodzony Oscarem, Phoenix) - nieudolny komik, który czuje, że nie jest widziany przez społeczeństwo, a świat sprzymierzył się przeciwko niemu. Im bardziej Arthur zbliża się upadku, tym mocniej staje się Jokerem, księciem zbrodni Gotham City.

Pierwszy głośny film Damiena Chazelle'a. powszechnie uznawany za współczesne arcydzieło, mistrzowsko intensywne kino, wprowadzające relację mentora i ucznia na nowy poziom. Andrew (Teller) to młody, uzdolniony perkusista jazzowy, którego ambicją jest muzyczna kariera. Wkrótce dołącza do grupy studentów prowadzonych przez Terence'a Fletchera (Simmons). Odkrywa, że mężczyzna znęca się nad muzykami, fizycznie, psychicznie i werbalnie.

Tu będzie trochę prywaty: to pierwszy film, którego seans był dla mnie w dzieciństwie tak przerażający, że w trakcie kilkunastu późniejszych lat wróciłem do niego tylko raz. Niezwykłe kino, prawdopodobnie jeden z najlepszych, o ile nie najlepszy film Aronofsky'ego. Centrum akcji stanowi nowojorska opera. Reżyser Thomas Leroy (Cassel) decyduje, że dotychczasowa primabalerina Beth (Ryder) zostaje zastąpiona przez Ninę (Portman). Jako, że w przedstawieniu musi być też Czarna łabędzica, do gry o rolę wkracza Lily (Kunis). Jej obecność w i tak skomplikowanym życiu Niny sprawia, że kobieta popada w obłęd i uwalnia mroczną stronę swojej osobowości.

A skoro już mowa o kobiecych postaciach mających skomplikowaną sytuację rodzinną i wikłających się w mroczne relacje, nie sposób nie przytoczyć kultowego filmu Michaela Haneke. 40-letnia Erika (Huppert) jest nauczycielką muzyki, która wciąż mieszka ze swoją matką. Bohaterka ma problemy ze swoją seksualnością, Wkrótce Erika staje się obiektem zainteresowania jednego ze swoich studentów, Waltera (Magimel). Relacja obojga nabiera bardzo intensywnego, burzliwego wymiaru.

Nie mogłoby być tego zestawienia bez wybitnego filmu Formana z nie mniej wybitnym Jackiem Nicholsonem w roli głównej - obaj panowie za swoją pracę otrzymali Oscary. Randle McMurphy ma na swoim koncie długą historię konfliktów z prawem. Chcąc uniknąć więzienia udaje psychicznie chorego, tym samym trafiając do zakładu psychiatrycznego zamiast do celi. Jego przekonanie, że plan ominięcia kary się powiódł, zostaje wystawione na próbę, ponieważ oddziałem, za pomocą strachu, agresji i terroru, zarządza siostra Ratched (Fletcher).

Jeden z moich ulubionych filmów Martina Scorsesego, fantastyczny "mózgotrzep". Miejscem akcji jest położony na wyspie szpital dla obłąkanych przestępców, gdzie przybywa dwóch szeryfów federalnych: Teddy Daniels (DiCaprio) i Chuck Aule (Ruffalo). Mężczyźni prowadzą śledztwo w sprawie tajemniczego zniknięcia jednej z pacjentek, która zniknęła z zamkniętego pokoju, mimo tego, że w oknach znajdowały się kraty. Wkrótce nad wyspę nadciąga huragan i łączność z resztą świata zostaje zerwana, a Teddy odkrywa przerażającą prawdę.

Sprawa Zodiaka do dziś pozostaje jedną z najsłynniejszych i nierozwiązanych w historii Stanów Zjednoczonych. David Fincher stworzył kryminalne arcydzieło, którego główną postacią jest Robert Graysmith (Gyllenhaal) - pracujący dla San Francisco Chronicle rysownik, który zaczyna angażować się w śledztwo dotyczące tożsamości seryjnego mordercy. Z biegiem czasu łączy siły z reporterem Paulem Averym (Downey Jr.) i niechętnym mu inspektorem Dave'em Toschim (Ruffalo), robiąc wszystko, co może, by zdemaskować prawdziwego Zodiaka.

Zanim Denis Villeneuve utwardził swój status mistrza kina science fiction, dał światu - nie, nie przesadzam - póki co najlepszy thriller XXI wieku, który przy okazji udowadnia, że jeśli ktoś postrzega Hugh Jackmana tylko przez pryzmat musicali lub roli Wolverine'a, żyje w błędzie. Keller Dover (Jackman) to dość zwyczajny mężczyzna, głowa mieszkającej w Bostonie rodziny i prowadzi raczej spokojne życie. Ten stan ulega drastycznej zmianie, gdy jego sześcioletnia córeczka Anna zostaje uprowadzona. Śledztwo prowadzone przez detektywa Lokiego (Gyllenhaal) w coraz większym stopniu zmierza donikąd, i to pomimo aresztowania młodego Alexa Jonesa (Dano), którego samochód stał blisko miejsca tragedii. Keller nie potrafi dłużej przyglądać się bierności policji i postanawia wziąć sprawy w swoje ręce.

Czytaj więcej w Spider's Web: