Toy Story 5 spóźniło się na imprezę? Recenzja filmu

Nie przepadam za nadużywaniem słowa „niepotrzebny” względem kina i tekstów kultury w ogóle - na upartego można by je przecież dokleić do zdecydowanej większości produkcji. Nawet skrajnie zmęczony remake’ozą i sequelozą staram się nie ulegać tej pokusie, tym bardziej, że jest to kwestia relatywna i dyskusyjna w większości (choć, jasne, nie w każdym) przypadków. Choć pierwsze „Toy Story” oglądałem na VHS blisko trzy dekady temu i obecnie zdecydowanie nie jestem już targetem cyklu (spośród nowości Pixara, ta rezonuje ze mną najmniej), na pewno nie negowałbym prawa bytu wspomnianej 4. części - to przecież naprawdę niezła animacja, choć „trójka” była niewątpliwie doskonałym zamknięciem trylogii i nic by się nie stało, gdyby Pixar na niej poprzestał. Jeśli zaś chodzi o część 5., pokusiłbym się wręcz o stwierdzenie, że jest to odsłona jak najbardziej potrzebna - jest bowiem zaktualizowaną „jedynką” dla kolejnego pokolenia dzieciaków, opowieścią fabularnie adekwatną. 

Współscenarzysta 1., 2. i 4. części, Andrew Stanton, po raz pierwszy w historii serii zajął się również reżyserią - wraz z McKenną Harris. Snuta przez duet opowieść przenosi fabularny ciężar na Jessie, stawiając zabawki przed zupełnie nowym typem przeciwnika: technologią. Ośmioletnia Bonnie, dotychczas wyróżniająca się na tle rówieśników zamiłowaniem do bardziej tradycyjnych zabaw, rezygnuje z zanurzania się w swojej wyobraźni na rzecz nowego prezentu: tabletu Lilipad, który stopniowo wypiera dawnych ulubieńców. Jessie, Buzz i pozostali bohaterowie postanawiają przypomnieć dziewczynce, że to pozaekranowy świat jest tym najpiękniejszym. Podejmując nierówną walkę o uwagę dziecka z czymś nowszym i atrakcyjniejszym (jak niegdyś - przypomnę - Chudy), będą musieli zmierzyć się z trudnym pytaniem: czy w cyfrowej erze jest jeszcze miejsce dla zabawek takich jak oni?

Odpowiedź udzielana przez film wcale nie jest taka oczywista. Przez pewien czas fabuła zdaje się zmierzać w dość rozczarowującym, przewidywalnym do bólu kierunku, który wybrzmi frazesami pokroju „kiedyś to było”. Powie, jak to elektronika zabiła wszystko to, co najpiękniejsze, a dawne sposoby spędzania wolnego czasu przez dzieci były znacznie bardziej wartościowe niż te współczesne, które powoli przekształcają dzieciaki w uzależnione od ekranu zombie.

Film Pixara słusznie punktuje problemy i niebezpieczeństwa wynikające z zostawianiem dzieciaków samych sobie, przyklejonych do mobilnych komputerków. Przykładowo: Lilipad składa dziewczynce niewypowiedzianą obietnicę dopasowania się, zyskania nowych znajomych i ich akceptacji. Czy ją spełnia - możecie się domyślić. Tak czy inaczej, tym razem prześledzimy starcie o wadze znacznie cięższej, niż to sprzed trzydziestu lat - nie toczy się ono bowiem wyłącznie o uwagę, a o bezpieczeństwo i, zgadza się, zdrowie. Opowieść dodatkowo pogłębia decyzja o postawienie w jej centrum postaci, która raz już doświadczyła odrzucenia.

Jak wspominałem, przez pewien czas wydaje się, że doskonale wiemy, dokąd to wszystko zmierza - i jest to ta mniej atrakcyjna część seansu. Ciekawiej robi się wtedy, gdy Jessie zyskuje nowych sprzymierzeńców, którzy istotnie zmieniają jej optykę, a tym samym - perspektywę całej opowieści. Pixar odpuszcza pastwienie się nad technologią, czynienie z niej jednowymiarowego antagonisty, ostatecznego zagrożenia i zła. Wybiera drogę refleksji, bezbłędnie portretując lęki starszego pokolenia, które z obawą spogląda na (pozornie!) zagubione młodsze generacje. Oczywiście, jest to wciąż droga bezpieczna, ale i uwypuklająca wcale niezwiązane z technologią, mądre przesłanie: takie o wartości bycia sobą, o odwadze do tego, by pokazać innym, kim naprawdę jesteśmy. To właśnie ono jest największą siłą tego filmu.

Mógłbym dodać, że „Toy Story 5” - mimo powyższych, potężnych walorów i wartości - jest zarazem chyba pierwszym filmem Pixara, na którym tak się wynudziłem i który rozbawił mnie bodaj tylko jednym gagiem (proszę nie wypominać mi wieku, bo nawet słabszy „Zwierzogród 2” zapewnił mi więcej uśmiechu czy emocji). Byłoby to jednak nieuczciwe - nie tylko dlatego, że mówimy o kolejnej odsłonie tego cyklu Pixara, który bardziej niż inne skierowany jest do najmłodszych widzów, ale również dlatego, że to kwestie na tyle indywidualne, że trudno o nich dyskutować. Zamiast tego napiszę, że Stanton podołał: „piątka” nie przynosi serii wstydu. Jest przemyślana, mądra i - z całą pewnością - rozrywkowa oraz dopieszczona audiowizualnie. Polecam zabrać dzieciaki do kin.

TOY STORY 5 znajdziecie w kinowych repertuarach od 17 czerwca. Oryginalna głosowa obsada prezentuje się następująco:

Czytaj więcej w Spider's Web: