Nowy sezon „1670” trafił już na Netfliksa. 3. seria rozpoczyna się od wspaniałej sekwencji, która opowiada o narodzinach szlachcica. Jakkolwiek absurdalnie ona nie brzmi, jest w niej ziarno historycznej prawdy.
W sekwencji otwierającej 3. sezon „1670” Jan Paweł Adamczewski opowiada historię pochodzenia Sarmatów. Mówi:
Rok 1670. Przed naszą erą. Na świat przychodzą pierwsze okazy starożytnego irańskiego ludu Sarmatów. (… zaś Noe, ojciec pra-Sarmaty Jafeta i prachłopa Chama nierówno rozdzielił swoje bogactwa. Dla Jafeta Arka, dla Chama… jedynie Gdynia.
Choć monolog jest oczywiście przesadzony i wyostrzony, bazuje na prawdziwym przekonaniu polskiej szlachty, co do swojego pochodzenia.
1670 – pan i cham. O co chodzi z Noem i Sarmatami?
Nawiązanie do Noego i jego arki to nie wymysł scenarzystów serialu, a jedna z opowieści, którą snuła polska szlachta, aby wyjaśnić nie tylko swoje pochodzenie, ale również uprzywilejowaną pozycję. Takie historie nazywamy mitem etnogenetycznym, czyli narracją o tym, skąd wziął się dany naród lub grupa społeczna. W takim micie legenda miesza się z prawdą historyczną. Służy on wzmocnieniu spoistości grupy i choć z perspektywy dzisiejszej wiedzy, brzmią one zwykle kuriozalnie, to w przeszłości były traktowane zupełnie poważnie.
Czytaj także: Ile odcinków ma 3. sezon 1670? Rezerwujcie cały wieczór
W naszej części świata narody i uprzywilejowane grupy społeczne najczęściej wywodziły swoje pochodzenie z czasów antycznych, bo to dodawało im powagi i nobliwości. Jeden z takich mitów mówi o tym, że Sarmaci byli dawnym ludem, który spuszczał lanie potężnemu cesarstwu Rzymskiemu. Miał zamieszkiwać w okolicy dolnego biegu Wołgi. Sarmatia pojawia się już w V w. p.n.e. u greckiego pisarza Herodota, a wiele wieków później została przejęta przez pisarzy i kronikarzy znad Wisły, aby osadzić polski naród polityczny głębiej w historii.
Inna część szlacheckiego mitu etnogenetycznego wywodzi Sarmatów z Biblii, a konkretnie z tego fragmentu Księgi Rodzaju, w którym Noe odurzony winem leżał nagi w swym namiocie.
22Cham, ojciec Kanaana, ujrzawszy nagość swego ojca, powiedział o tym dwu swym braciom, którzy byli poza namiotem. 23 Wtedy Sem i Jafet wzięli płaszcz i trzymając go na ramionach weszli tyłem do namiotu i przykryli nagość swego ojca; twarzy zaś swych nie odwracali, aby nie widzieć nagości swego ojca – Księga Rodzaju
Następnie Noe miał przekląć Chama i jego syna Kanaana, a docenił Jafeta:
24Kiedy Noe obudził się po odurzeniu winem i dowiedział się, co uczynił mu jego młodszy syn, 25 rzekł: «Niech będzie przeklęty Kanaan!* Niech będzie najniższym sługą swych braci!» 26 A potem dodał: «Niech będzie błogosławiony Pan, Bóg Sema! Niech Kanaan będzie sługą Sema! 27 Niech Bóg da i Jafetowi dużą przestrzeń i niech on zamieszka w namiotach Sema, a Kanaan niech będzie mu sługą» - Księga Rodzaju
W Polsce szlacheckiej wyprowadzono z tego wniosek, że Cham musiał być przodkiem chłopów, a Jafet – szlachty. W ten sposób dzięki autorytetowi Biblii można było uzasadnić, że służebność jednej grupy w stosunku do drugiej to naturalny stan nadany przez Boga.
Kamil Janicki, autor książki „Warcholstwo. Prawdziwa historia polskiej szlachty” pisze, że: „Trudno ocenić, jak poważnie typowi szlachcice przyjmowali podobne wywody i na ile w ogóle zastanawiali się nad ich realnością. Na pewno biblijna geneza wpłynęła na język”. I rzeczywiście obelga „ty chamie” jest na tle innych języków czymś naprawdę wyjątkowym.
Czytaj więcej w Spider's Web:
- Sarmackie lusterko pękło. 3. sezon 1670 ma jeden duży problem - recenzja
- Wielkie premiery Netfliksa. Nowy tydzień będzie mocarny
- Adamczychę odwiedzisz we Wrocławiu. Fani 1670 muszą to zobaczyć
- 1670 to hit. Marki masowo tworzą reklamy inspirowane serialem
- W serialu 1670 bohaterowie jadą do Krakowa. Sceny kręcono jednak w innym mieście
Szef serwisu Rozrywka.Blog. Współpracownicy wyobrażają sobie go jako dżentelmena w surducie i z cygarem w ręku. Na co dzień walczy na polu walki z brakiem kultury, prowadząc Rozrywka.Blog. Specjalista od seriali i ich historii. Kocha dobre fabuły również w komiksach i animacji. W wolnych chwilach gra w gry bez prądu, maluje figurki. Wcześniej zajmował się zawodowo grami planszowymi, pracował branży PR i marketingu internetowym.