Jeśli macie obejrzeć jeden film w weekend, włączcie ten klasyk z Prime Video

Steven Spielberg to niewątpliwie człowiek instytucja, jeśli chodzi o amerykańskie kino. Niecałe 10 lat temu stworzył film, któremu daleko do ideału, ale zdecydowanie blisko do hołdu wobec niezależnego, wolnego od politycznych wpływów dziennikarstwa.

Adam Kudyba

21.02.2026 12:15

REKLAMA

Dla Stevena Spielberga Stany Zjednoczone to nie tylko kraj, w którym się urodził, i którego kulturę de facto współtworzył. To także temat, który porusza w swoich dziełach. "Szeregowiec Ryan", "Lincoln", "West Side Story" - te i inne filmy reżysera odnoszą się do amerykańskiego ducha, tożsamości oraz tego, co tak naprawdę stanowi podwaliny kraju. Nie od dziś wiadomo, że Amerykanie bardzo cenią sobie wolność słowa. W związku z tym Spielberg zdecydował się przenieść na ekran historię, którą mieszkańcy Stanów znają jako "Pentagon Papers", a my - jako temat filmu "Czwarta władza".

REKLAMA

Czwarta władza, czyli spielbergowska oda do niezależności mediów

Akcja filmu rozgrywa się w 1971 roku. Wówczas Daniel Ellsberg (Matthew Rhys), analityk pracujący dla rządu USA, przekonuje się o oszustwach rządu USA ws. zaangażowania w wojnę w Wietnamie, a także o wątpliwych postępach w tym zakresie. W związku z tym podejmuje decyzję o skopiowaniu udowadniających to dokumentów i przekazaniu ich dziennikarzom New York Times. Niedługo później o sprawie dowiadują się redaktor Washington Post, Ben Bradlee (Tom Hanks) oraz zarządzająca gazetą po śmierci poprzedniego właściciela i zarazem jej męża, Katharine Graham (Meryl Streep). Bradlee walczy, by zdobyć kopie dokumentów, jednak nad Washington Post wisi topór w postaci federalnego zakazu, narażającego potencjalnych publikujących na poważne oskarżenia.

Nie ma co owijać w bawełnę - Steven Spielberg ma na koncie znacznie lepsze filmy, niż ten - osobiście pewnie nie umieściłbym go w TOP 5 moich ulubionych dzieł reżysera. Nie zmienia to faktu, że reżyser za sprawą "Czwartej władzy" zrobił kawał dobrej, fachowej roboty. Z niebezpieczeństwa stworzenia moralizatorskiej czytanki o nadrzędnej wartości wolności mediów, Spielberg wychodzi obronną ręką i wyciąga thriller, w którym gra o prawdę na ważny społecznie temat ma wielką stawkę i solidną dramaturgię. Dla mnie sporym zaskoczeniem było to, jak umiejętnie dotyka tematu dyskusyjnych moralnie relacji dziennikarzy z politykami, zadaje pytania o to, gdzie jest granica pomiędzy traktowaniem osób trzymających władzę jak źródło, a spoufalaniem się z nimi.

Wizualnie raczej nie ma tutaj szału - poza pewnymi świetnymi kadrami, polski operator, etatowy współpracownik Spielberga, Janusz Kamiński, nie miał raczej wiele pola do popisu. Montaż filmu jest intensywny, ale nie sprawia bólu głowy. Pomaga za to w tworzeniu swego rodzaju hołdu wobec klasycznego dziennikarstwa sprzed ery mediów społecznościowych, kiedy przepływ informacji, proces tworzenia i planowania tekstów, a także sama infrastruktura pokroju drukarni i miejsc do pisania, wyglądały zupełnie inaczej. Ciekawie się to ogląda, zwłaszcza biorąc pod uwagę, jak dziennikarstwo rozwinęło się od tamtego czasu. Aktorsko jest tak, jak można się spodziewać: wcielający się w główne role Meryl Streep i Tom Hanks - bez zaskoczenia - trzymają bardzo dobry poziom, na drugim planie nieźle ogląda się Boba Odenkirka.

"Czwarta władza" została dość skromnie nominowana do Oscarów - jedynie w dwóch kategoriach, za najlepszy film oraz pierwszoplanową rolę kobiecą Meryl Streep. Nie jestem tym faktem specjalnie zaskoczony, ani tym, że ostatecznie dzieło Spielberga wyszło z gali z niczym. To nie oznacza, że jego film jest zły - wręcz przeciwnie. To angażująca, oparta na faktach opowieść, w której główną stawką jest wolność mediów do stawania naprzeciw władzy politycznej i nagłaśnianiu popełnianych przez nią błędów. To tytuł warty uwagi.

Obserwuj nas w Google Discover